Türkiye’nin Süper Güç Olma Olasılığı
Türkiye’nin Süper Güç Olma Olasılığı başlıklı konumuzda, ülkemizin süper güç olma olasılığını, devletler nezdinde süper güç tanımını, geçmişten günümüze süper güç olan devletleri inceleyeceğiz.
Dünyadaki birçok devlet adamının danıştığı, İsrailli ünlü fütürist Prof. David Passig, 2050 kitabıyla Türkiye ve Ortadoğu’nun geleceğine yönelik ilginç öngörülerde bulunmaktadır.
Prof. David Passig kitabında; “…Türklerin tarihini öğrendikçe, hem bilinen, hem de gizli kalmış yanları beni büyüledi. Derine indikçe Ortadoğu’da birçok ülkenin kaderinin de Türkiye’nin kaderine ve merhametine bağlı olduğunu gördüm. Türkiye’nin 100 yıllık bir uykudan sonra doğal görevine geri döneceğini, bölgede büyük kuvvetleri dengelemesi gereken süper bir güç haline geleceğini açıkça görüyorum.
Türkiye kanında akan süper güç olma hissini yeniden yaşayacaktır… Türkiye, 2020-2030’ların jeopolitik ivmesini kullanarak nüfuzunu ve birliklerini Kafkaslar’dan daha kuzeye, Ukrayna ve Volga Nehri vadilerine yaymaya çalışacak. Aynı zamanda doğuya doğru da uzanacak. Burada bulunan Kazakistan ve Afganistan gibi Müslüman devletler, bu nüfuzu saygı ve takdirle karşılayacaklar. Türkiye’nin Müslüman dünyasını istikrara kavuşturması başta ABD’nin hoşuna gidecek.
Türkiye, İran’ı her yönden tecrit edince, ABD daha da memnun olacak. Türk birlikleri, Irak, Suriye ve Mısır’a kadar yayılacak. Arap ülkelerinin desteği ve direnci düşerken, ABD önceleri memnun olacak ama Çin bu gelişmelerden rahatsız olmaya başlayacak…Çin, Türkiye’nin geçmişte olduğu gibi Orta Asya’ya ve buradan geçen enerji yollarına hâkim olmayı düşündüğünden şüphelenecek ve Türkiye’nin durdurulmasını isteyecek. Fakat Türkiye çoktan Avrasya’nın tamamında güç ve etki kazanmış olacak…”
Şu andaki mevcut verilerin Türkiye’nin bölgesel bir güç olması için müsait olduğunu gösterdiğini belirten Prof. Passig, süper güç olmanın sorumluluk gerektiren bir olgu olduğunun altını çizdi. Türkiye’nin bölgesel bir güç olduğunda Türk Yahudileri’nin de ülkenin dünya ile iletişiminde önemli bir rolü olacağını öngören Passig, Türk Yahudi toplumunun bu konudaki yeteneğinin büyük olduğunu vurguladı.
Amerikan İstihbarat Ajansı CIA’ya yakınlığı nedeniyle ‘Gölge CIA’ olarak bilinen Stratfor düşünce kuruluşunun sahibi, ünlü stratejist George Friedman, önümüzdeki yüzyılın sonlarında Çin ve Rusya gibi ülkelerin gerileyip yerlerini Türkiye, Japonya, Meksika ve Polonya gibi yeni dünya güçlerine bırakacağını öne sürdü.
Friedman, ‘Next 100 Years: A Forecast for the 21’st Century’ (Önümüzdeki 100 Yıl: 21’inci Yüzyıl İçin Öngörüler) adlı yeni kitabında: Rusya ve Çin gibi güçler için önümüzdeki yüzyılda endişelenmeye gerek yok. Bu ülkeler komünizme benzer çöküş yaşayacak. Rusça veya Çince’yi bırakın, Türkçe, Japonca, Polonya ve Meksika dillerini öğrenmeye bakın. Gelecek yüzyılın süper güçleri Çin ve Rusya değil; Türkiye, Japonya, Meksika ve Polonya olacak. Türkiye’nin dünyadaki siyasi etkisi 2050 yılında Osmanlı haritasını andıran bir görüntü oluşturacak.” tahminlerinde bulundu.
Süper Güç Nedir?
Küresel ölçekte cereyan eden meselelere doğrudan nüfuz eden ve güç kullanma kabiliyetine sahip devlettir. Fakat burada bir çok dinamik vardır. Bu dinamikler gereği sadece her anlamda güçlü olan devletler süper güç tanımına uymaktadır. Dolayısı ile yeryüzündeki en güçlü orduya sahip olarak ya da küresel kaynakların çoğunu kontrol ederek süper güç olunmaz. Bu statüye sahip olmak için bunlara gerek duyulabilir, ancak bu konumu devam ettirmek için bunlar tek başına yeterli olmaz.
Globalleşen günümüz dünyasında süper güç statüsü, kaynakları elde etmek ya da harpleri kazanmaktan ziyade diğer insanların kalplerini ve akıllarını olumlu anlamda feth etmekle alakalıdır. Süper güç, uluslararası toplumun ahlak/moral standartlarını da yansıtır. Ahlaki ve siyasi sorumluluklara sahip olması nedeniyle süper gücün, adalet duygusuna da sahip olması elzemdir.
Süper güçlerin başlıca sahip olduğu güç ve etkiler;
Askeri Güç: Süper güçler genellikle büyük ve modern silahlı kuvvetlere sahiptirler. Bu, uluslararası askeri operasyonları desteklemelerini sağlar.
Ekonomik Güç: Süper güçler genellikle dünya ekonomisinde büyük bir etkiye sahiptirler. Yüksek gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH), büyük ticaret hacmi ve uluslararası yatırımlarla ekonomik liderlikleri vardır.
Politik Etki: Süper güçler, uluslararası ilişkilerde önemli roller oynarlar ve küresel politikada belirleyici bir etkiye sahiptirler. Bu, diplomatik ilişkileri ve uluslararası örgütlere üyelikleri yoluyla ifade edilir.
Kültürel Etki: Süper güçlerin kültürel etkileri genellikle küresel popüler kültür, medya, dil ve eğitim yoluyla yayılır. Hollywood filmleri, müzik, moda ve teknoloji gibi alanlarda büyük etkilere sahiptirler.
Tarihten Günümüze Dünyadaki Süper Güçler ;
• Roma İmparatorluğu (14-235)
• Moğol İmparatorluğu (1220-1294)
• Osmanlı İmparatorluğu (1299-1922)
• Fransa İmparatorluğu (1804-1814)
• Britanya İmparatorluğu (1807-1949)
• Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (1945-1991)
• Amerika Birleşik Devletleri (1945-)
Süper güçler genellikle uluslararası krizlerde arabuluculuk yaparlar, uluslararası insani yardım sağlarlar ve uluslararası ilişkilerde önemli kararlar alırlar. Ancak süper güçlerin bu avantajları aynı zamanda büyük sorumlulukları da beraberinde getirir ve dünya çapında çeşitli konularda eleştirilere maruz kalabilirler. Tarihsel olarak, Soğuk Savaş döneminde Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Sovyetler Birliği süper güç olarak kabul edilirdi. Sovyetler Birliği’nin çökmesinin ardından, ABD dünya çapında tek süper güç olarak kaldı, ancak diğer ülkelerin yükselişiyle birlikte bu konum giderek tartışmalı hale geldi.
