Kiralık Ev Bulabilme Olasılığı

Bu içerik Anayasal bir hak olan barınma ihtiyacını karşılamak için kiralık ev bulma umuduyla sarı site ve emlakçılar arasında mekik dokuyan tüm vatandaşlarımıza ithaf edilmiştir.

“Kiralık Ev Bulabilme Olasılığı” başlıklı konumuzda, %42.1’i kirada oturan ülkemiz vatandaşlarının son yıllarda büyük bir sorun haline gelen kiralık konut probleminden ve emlak piyasasındaki manipülatif enflasyondan bahsedeceğiz.

Benim evim değerli. İstemiyorsanız tutmayın. Bana kiracı mı yok? Öğrenciye, Bekara ve uzaylıya ev vermiyoruz. Biz kontratta 3 bin demiştik ama durumlar malum kirayı 20 bin yaptım. Almanya’dan olmayan oğlum gelecek daireyi derhal boşaltın.

Ev sahiplerinin dozu gittikçe artan yaratıcı ve materyalist bakış açıları hepimizin malumudur. Kiraların artacağını düşünen ve yüzde 25 sınırında takılmak istemeyen mülk sahipleri, evlerini bir kiracıya vermeyip beklemeyi tercih ediyor. Hal böyle olunca sadece istanbul il sınırları içerisinde bulunan boş ev sayısı 400 bini geçti. Kiralık ev fiyatları metrekare başına geçen yıla oranla ülke genelinde yaklaşık %157 artarken, bu artışın iki yılda ise %474’ü bulduğunu gözlemliyoruz.

Kira Fiyatlarındaki Korkunç Yükselişin Sebepleri
Burada tek bir sebep değil, sebepler silsilesinin neden olduğu bir bütünden bahsetmek daha doğru olacaktır. TÜİK rakamlarına göre enflasyonun %60’larda olduğu bir ortamda ilk etkilenen yine konut fiyatları olmuştur. Mevcut enflasyon neticesinde Kiralar, artık %150 dolaylarında artış göstermektedir.

Türkiye’nin 50 yılda alacağı göçü neredeyse 5 yılda almasıyla konut stokunun bazı illerde talebi karşılayamaz hale geldiği görülmektedir. Suriyeli sığınmacıların kamplardan ayrılarak ülkenin büyükşehirlerine göç etmeside mevcut talep artışının bir diğer etkeni olmuştur. Bazı yerlerde yüksek kirayı karşılayabilmek adına aralarında anlaşan 2 yada 3 aile aynı evin farklı odalarını tutmaktadır. Yüksek fiyattan konut kiralayan ev sahipleri ise kiracı bulma konusundaki seçici tavırlarını bir kenara bırakarak bu duruma kayıtsız kalmaktadır.

Bir diğer önemli sebepte iç göç hareketleridir. Ülkemizde yaşanan büyük depremler sonrasında Kahraman­maraş, Hatay, Adana, Malatya, Adıyaman illerimizden 1 milyonun üzerinden vatandaşımız büyükşehirlere deprem göçünde bulunmuştur. Bu durumu fırsata dönüştürmek isteyen bazı art niyetli emlakçılar ve ev sahipleri kira fiyatlarını astronomik oranda yükseltmiştir. Özellikle sarı site üzerinde yayınlanan manipülatif rakamlı ilanlar valiliklere şikayet edildiği ve valiliklerce o daireler mühürlendiği için, olay tamamen kayıt dışı karaborsa haline dönüşerek, el altından kiralama yoluyla yapılmaya devam edilmiştir.

Kiralık Konutta Çözüme Giden Yol
Hükümet kiralık konut problemine bir çözüm bulmak için çalışmalarını sürdürüyor. Dünyadaki bazı başarılı sistemler özellikle Almanya, Amerika ve Hollanda modellerine benzer bir sistem üzerinde çalışmalar yapıldığı ifade ediliyor.

Almanya Modeli: Bu sisteme göre bir çok konuta sahip ev kiralama şirketleri bulunuyor. Mevcut şirketler inşa ettikleri veya satın alarak sahibi oldukları daireleri ikinci bir kişiye satamıyor onun yerine sadece kiralayabiliyor. Ülkemizde TOKİ’nin ilerleyen süreçte böyle bir yöntemi uygulayabileceği öngörülüyor.

Amerika Modeli: New York’ta kira kontrolü sistemi ile bazı niteliklere göre değerlendirilen konutların durumuna istinaden mülk sahiplerinin talep edebileceği kira bedeline bir üst sınır belirleniyor. Kira artışları da bu sisteme göre belirleniyor.

Hollanda Modeli: Kiraların aşırı yükselmesi ve ülkede kiralık konut problemi başlamasıyla birlikte hollanda devleti orta gelir grubu vatandaşlarını korumak adına kiralara müdahale etme yoluna gitti. Mülk sahibi evini devletin önceden belirlediği değerin üzerinde bir bedelle kiraya veremiyor. Ayrıca değeri 512 bin euroya kadar olan bir konutu satın alan vatandaşlar, kanunen en az 4 yıl boyunca bu evde ikamet etmek zorundalar.

Bir anayasa maddemizle konuyu nihayete erdirmek gerekirse;
“57.maddeye göre “Herkes temel insani gereksinimlerini karşılayabilecek, insan haysiyetine yakışır biçimde konut ve barınma hakkına sahiptir.”